DIERENARTSENPRAKTIJK BLADEL-HAPERT
            7 dagen in de week 24 uur per dag tot uw dienst

COMPLEXE ZIEKTEBEELDEN BIJ VARKENS

De laatste jaren zien we bij varkens steeds vaker ingewikkelde ziektepatronen optreden. Ziektes gedragen zich niet meer "volgens de boekjes", maar eerder weinig specifiek. Zo zien we steeds vaker dat Griep (Influenza) zich wat mild en slepend door een bedrijf beweegt, waar het voorheen met een grote knal uitbarstte.

circovirus

Verder zien we net als in het bedrijfsleven dat ziekteverwekkers gaan fuseren: Ze treden gezamenlijk op of kort na elkaar en leiden zo vaak tot weinig specifieke ziekteproblemen.

Ziektes in het ene orgaansysteem (bv maagdarmen) maken andere orgaansystemen ook weer gevoeliger voor ziektes (bv luchtwegen): Er komen waarschijnlijk stoffen vrij in het zieke orgaan, "ontstekingshormonen", die via het bloed elders terecht komen en andere weefsels klaarmaken voor ziekte.

Recent onderzoek heeft ook aangetoond hoe stress door ziekte of leefomstandigheden de "grensbewaking" van het varkenslichaam, die ziektes moet buiten houden, ondermijnt.

Het bovenstaande toont wel aan dat het vaak erg moeilijk is om op basis van een ziektebeeld alleen te zeggen wie de verwekkers zijn. Alleen door grondig onderzoek op basis van secties, serologie ( bloedonderzoek), bacteriologisch onderzoek, enz. kan het complexe ziektenetwerk ontrafeld worden. Helaas is dit soms een weg van lange adem!

Daarna is het de kunst om te kijken met welke aanpak het ziektenetwerk uit evenwicht gebracht kan worden, zodat de balans weer omslaat ten gunste van het dier: We zagen de poten onder het ziektecomplex weg.

Enkele voorbeelden: Vermagerende varkens worden vaak zonder meer onder Circo gerangschikt (PMWS), terwijl de oorzaak ook nog wel eens bij PIA of Vibrio (Brachyspira) ligt. Ook kan de hoofdoorzaak PRRS (Abortus Blauw) zijn.

Spoelwormen liggen vaak aan de basis van longproblemen bij vleesvarkens.

Alleen gedegen onderzoek geeft dus uitsluitsel en kan teleurstellende behandelingen voorkomen.

Verder moet je lopende een behandelstrategie er rekening mee houden dat ziekteproblematiek een dynamisch gebeuren is: In de loop van de tijd kunnen andere ziektes aan tafel aanschuiven.

Onze aanpak van ziektes richt zich ook sterk op inzet van natuurlijke middelen om het ziektes zo moeilijk mogelijk te maken. Natuurlijk is het strategisch inzetten van antibiotica onmisbaar om de eerste brand te blussen, maar daarnaast moet er meer gebeuren: Vaccinatieschema’s op maat voor uw bedrijfsprobleem, optimaliseren van klimaat, voersamenstelling en –schema, krijgen de biggen genoeg biest, ……

Vaak onderschat wordt het grote belang van het doorbreken van infectiecycli: Maak het de ziekteverwekker moeilijk om als een estafettestokje van dier naar dier doorgegeven te worden.

Dit is te bereiken door strikte all in-all out van afdelingen, goede reiniging en zo nodig ontsmetting van afdelingen, verzamel de ziekste dieren in de ziekenboeg/restafdeling zodat wij tijdens een bedrijfsbezoek de hopeloze gevallen kunnen euthanaseren. Blijf niet met deze ziektezaaiers rondsjouwen!

Ook het 3- of het 5-wekensysteem kan bijdragen tot het doorbreken van besmettingscycli. Op bedrijven met een goed functionerende vruchtbaarheid is het zeker een overweging waard.

De "bio-industriematige opzet" van moderne varkensbedrijven heeft zich altijd bewezen als een uitstekend systeem om infectiecycli onder controle te kunnen houden. Op dat vlak wordt dit systeem tegenwoordig ten onrechte verketterd.

Nieuwe systemen als grote groepen en biologische houderij zijn duidelijk gevoeliger voor ziekteproblematiek. Vooral het in de weide lopen van varkens leidt tot het weer in contact komen met zgn. tussengastheren. De zo graag verorberde wormen en torretjes zijn veelal dragers van bacteriën en parasieten die zo hun cirkeltje weer rond gemaakt zien worden. De microbiologische voedselveiligheid van biologisch vlees wordt dan ook sterk betwist: Salmonella en wormen, toxoplasma, trichinella en andere parasitaire ziekteverwekkers zullen juist daar weer veel van zich laten horen.